Dwujęzyczność

Dwujęzyczność (inaczej bilingwizm) jest to umiejętność posługiwania się dwoma językami oraz płynnym przechodzeniem z jednego języka na inny w zależności od sytuacji komunikacyjnej.

Dwujęzyczność dzieci polskich emigrantów występuje zazwyczaj w dwóch formach:

  • dwujęzyczność klasyczna- jedno z rodziców jest emigrantem, drugie jest rodzimym użytkownikiem języka kraju przyjmującego,
  • dwujęzyczność pierwszego pokolenia – jest wtedy, gdy dziecko rodzi się lub przybywa do kraju przyjmującego w okresie prelingwalnym (przed opanowaniem języka). Rodzice – Polacy znają język kraju przyjmującego w różnym stopniu.

Są różne sposoby wychowania dwujęzycznego. Świadomie wybrana przez rodziców strategia powininna być realizowana z konsekwencją.

 Sposoby wychowania dwujęzycznego

  • Dychotomia osób – porozumiewanie się w danym języku wiąże się z konkretną osobą. Inna nazwa tej metody to jedna osoba – jeden język, inaczej OPOL (one person – one language). W związku mieszanym od narodzin dziecka każdy rodzic porozumiewa się z nim we własnym języku ojczystym.
  • Dychotomia miejsca – porozumiewanie się w danym języku wiąże się z konkretnym miejscem, czyli jeden kontekst – jeden język, inaczej ML@H (minority language at home). Rodzice reprezentują mniejszościowy język ojczysty, którym posługują się w domu. Język dominujący dziecko poznaje poza domem (np. w przedszkolu czy szkole).

Dzieci dwujęzyczne mogą mieć problemy z opanowaniem dwóch systemów językowych, które są podobne do tych występujących w opóźnionym rozwoju mowy.

Można tu wyróżnić:

– trudności z opanowaniem niektórych głosek (m.in. polskiego wibracyjnego r, polskich samogłosek e,y),

– używanie szczególnie równoważników zdań i pojedynczych wyrazów,

– ubogi zasób słownictwa, trudności z udzielaniem odpowiedzi na pytania, które są poza kontekstem i konsytuacją,

– rozumienie przekazów językowych tylko z kontekstu i konsytuacji opierając się na słowach kluczowych,

– trudności z relacjonowaniem wydarzeń z przeszłości,

– niechęć do słuchania tekstów czytanych,

– brak lub niewielka liczba formułowanych pytań,

– zabawy przeważnie ruchowe i manipulacyjne charakteryzujące się poziomem niższym niż u rówieśników,

– trudności z rozumieniem i respektowaniem reguł obowiązujących w społeczeństwie.